Hội thảo “Trần Nhân Tông và con đường chính pháp”: Sáng rõ thêm tư tưởng (27/11/2011 12:52 AM)

Vote: 1 | Read: 268 |

Author: Phú Tuệ | Member Point: 322


Trong hai buổi sáng ngày 24 và 25-11 tại Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long linh thiêng đã diễn ra Hội thảo "Trần Nhân Tông và con đường chính pháp” cùng lễ tế do Trung tâm Unesco nghiên cứu và ứng dụng Phật học phối hợp với sự bảo trợ của Liên hiệp các Hội Unesco, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Tuy không phải là Hội thảo đầu tiên về vị Phật hoàng nhưng xét về quy mô và đề tài thì Hội thảo này lại có tính chất rộng lớn và chuyên sâu hơn cả.




Trong hai buổi sáng ngày 24 và 25-11 tại Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long linh thiêng đã diễn ra Hội thảo "Trần Nhân Tông và con đường chính pháp” cùng lễ tế do Trung tâm Unesco nghiên cứu và ứng dụng Phật học phối hợp với sự bảo trợ của Liên hiệp các Hội Unesco, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Tuy không phải là Hội thảo đầu tiên về vị Phật hoàng nhưng xét về quy mô và đề tài thì Hội thảo này lại có tính chất rộng lớn và chuyên sâu hơn cả.

Quang cảnh hội thảo  
Trần Nhân Tông – vị vua Phật – Tổ thứ nhất thiền phái Trúc Lâm – nhà quân sự, ngoại giao, văn hóa kiệt xuất của dân tộc Việt Nam thế kỷ 13 từ lâu đã được nhân dân ngưỡng mộ sùng kính. Hội thảo "Trần Nhân Tông và con đường chính pháp” không chủ trương đề cập lại những vấn đề về tiểu sử, thân thế, cuộc đời, sự nghiệp, chiến công mà dồn trọng tâm trao đổi nhằm làm sáng rõ hơn những giá trị cốt lõi trong tư tưởng lớn của vị Phật hoàng, tư tưởng khai giải nội lực con người và dân tộc qua việc gắn kết đạo – đời.

Trong 50 tham luận được gửi tới Hội thảo có cả những tham luận được viết từ Pháp, Mỹ, Đức, Czech, GS.TS. Ivo Vasiljev từ Czech sang tham dự. Nhà văn Hoàng Quốc Hải phát biểu tham luận cho rằng: Các sử gia và nhà nghiên cứu thời nay đều bỏ quên sự kiện Phật hoàng sang Chiêm Thành 9 tháng trời năm Tân Sửu (1301). Tại sao đích thân nhà vua phải đi sứ khi ông đã lãnh đạo toàn dân tộc đánh tan quân Mông – Nguyên lần thứ ba và đã xuất gia đi tu?. Bằng những tư liệu và lập luận khoa học, nhà văn Hoàng Quốc Hải đã chứng minh sự kiện lịch sử hy hữu này diễn ra trong tình thế bang giao Đại Việt và Chămpa gay cấn có thể nổ ra chiến tranh bất cứ lúc nào. Là một vị vua, nhà tư tưởng, nhà ngoại giao xuất chúng, trước một tình thế nguy nan, đích thân nhà vua "xuất tướng” sang Chămpa đàm phán. Cuộc thương lượng kéo dài tới 9 tháng và khi trở về Phật hoàng và vua Chế Mân đạt được cam kết: Vua Trần Nhân Tông gả công chúa Huyền Trân cho vua Chế Mân và sính lễ của Chămpa là hai châu Ô, Lý (tức vùng đất Quảng Bình, Quảng Trị bây giờ). Bây giờ chúng ta nghe về sự kiện này như "gió thoảng ngoài tai” nhưng thực sự vấn đề diễn ra đâu có thuận lợi dù đích thân vua hai nước đã cam kết. Nhiều đình thần gièm pha điều tiếng nên phải mất tới 5 năm mới thực hiện được cam kết này. Ngoài tư tưởng tùy duyên, hòa hợp đạo – đời này trong xuất xử của Phật hoàng Trần Nhân Tông còn thể hiện tầm nhìn rất xa của ông. Sau sự kiện hai châu Ô, Lý thuộc chủ quyền Đại Việt thì việc mở mang cương thổ của Đại Việt về phương Nam tiến rất mau lẹ. GS.TS. Ivo Vasiljev đánh giá: "Đức Trần Nhân Tông còn là nhà tư tưởng và triết học lớn, hiểu được triệt để bản chất của đạo Phật, giải thích cách kết hợp đạo với đời một cách trong sáng nhất, đơn giản nhất, gần gũi nhất để con người vừa tìm thấy hạnh phúc cá nhân vừa thực hiện tốt sứ mạng của mình ở mọi vị trí, công việc và hoàn cảnh cụ thể”. GS. Cao Huy Thuần (giảng dạy tại Pháp) cho rằng: Tư tưởng của Phật hoàng Trần Nhân Tông là "lấy Thiền tông làm chỗ tựa để dung hợp tam giáo”. Đó là điểm khác biệt của Thiền phái Trúc Lâm so với thiền phái của thiền sư Đạo Nguyên (Nhật Bản).
 

Nhà văn Hoàng Quốc Hải phát biểu tại hội thảo

Tư tưởng "Phật tại tâm” được đề cao và phát triển mạnh mẽ kể từ thời Phật hoàng Trần Nhân Tông lên Yên Tử xuất gia. Tư tưởng này ngày này đã thành phổ biến và gần như câu nói cửa miệng của nhiều người theo tín ngưỡng Phật giáo. "Tại tâm” hay nói cách khác là "tùy duyên” – tư tưởng này đã được Phật hoàng biểu lộ trong bài phú "Cư trần lạc đạo”:


Ở đời vui đạo hãy tùy duyên   Đói cứ ăn ngay mệt ngủ liền   Của báu trong nhà đừng nhọc kiếm   Vô tâm trước cảnh hỏi chi thiền.

Ông Ngô Văn Quán – Giám đốc Trung tâm Unesco Nghiên cứu và Ứng dụng Phật học Việt Nam, cho biết: Hội thảo này là sự tiếp nối các hoạt động kỷ niệm trong suốt 9 năm qua của Trung tâm, nhằm đặt những bước đi cần thiết để tiến tới đề nghị Unesco công nhận Phật hoàng Trần Nhân Tông là danh nhân văn hóa thế giới.

Huy Văn

*****

(ĐCSVN) - Nhân lễ giỗ Phật hoàng Trần Nhân Tông lần thứ 703 (1308 - 2011), ngày 24/11, Liên hiệp các Hội UNESCO tại Việt Nam, Trung ương (TƯ) Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học "Trần Nhân Tông và con đường chính pháp" tại Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.

Hội thảo đã nhận được sự quan tâm, tham gia của hơn 300 các học giả, các tăng ni phật tử, nhà nghiên cứu lịch sử và tôn giáo trong và ngoài nước, nhất là kiều bào Pháp, Đức, Mỹ… với 50 bản tham luận nghiên cứu nhiều khía cạnh cuộc đời và tư tưởng của Trần Nhân Tông.

Cuộc Hội thảo không chủ trương đề cập lại những khía cạnh và vấn đề lịch sử đã rõ (như tiểu sử, thân thế, cuộc đời, sự nghiệp, chiến công…) mà chủ yếu tập trung phân tích, đánh giá và làm rõ những giá trị cốt lõi trong tư tưởng lớn của Phật hoàng Trần Nhân Tông, nhằm tôn vinh đúng mức tầm vóc và vị thế của Người. Đặc biệt là những bài học lớn về tư tưởng khai giải nội lực con người và dân tộc, qua con đường gắn kết đạo - đời, tinh thần nhập thế tích cực (với triết lí căn bản "Vui đạo giữa đời thường"); đề cao bổn phận công dân và sự nghiệp dân nước làm trọng, tinh giản Phật sự, trong sáng đường tu, chống mê tín dị đoan, dẫn đích cho con người sớm nhận ra cõi phúc lạc Niết Bàn ngay trong lòng mình, trong gia đình mình, trong hiện hữu.


Các học giả, tăng ni phật tử, nhà nghiên cứu lịch sử và tôn giáo trong và ngoài nước
tham dự hội thảo (ảnh: phatgiaovnn.com)


Trần Nhân Tông (1258 - 1308) là một nhân vật lịch sử vĩ đại, anh hùng dân tộc thế kỉ XIII, là nhà chính trị - quân sự - ngoại giao - văn hóa kiệt xuất. Ông còn là một nhà tư tưởng lớn vượt qua thời đại mình, mà nhiều giá trị sâu sắc đầy tính nhân văn ở tầm nhân loại cho đến nay dường như vẫn còn chưa được phân định, nhận thức và tôn vinh một cách rõ ràng, đúng mức.

Trên cương vị người đứng đầu đất nước (lên ngôi năm 21 tuổi - 1279, nhường ngôi năm 1293 và làm Thái Thượng Hoàng đến năm 1298), ông là một vị vua anh minh, văn võ song tài, lòng nhân cái thế. Là nhà chính trị - tuy mới ngoài 20 tuổi, ông tỏ rõ tài thao lược trong trị quốc an dân, coi trọng hòa hiếu, cố kết lòng người, giữ vững độc lập và chủ quyền quốc gia, hưng thịnh đất nước, tận tụy và kiên gan trong tìm đường khai giải nội lực con người và dân tộc, những mong lớn mạnh và vượt thoát. Là thiên tài quân sự, Trần Nhân Tông trực tiếp tổ chức và chỉ huy hai cuộc kháng Nguyên, cùng quân dân Đại Việt kết thúc vẻ vang 30 năm chiến tranh vệ quốc vĩ đại thế kỉ XIII. Là nhà ngoại giao lịch lãm và thông tuệ - ông luôn luôn tôn cao thể diện quốc gia và cốt cách Quân vương Đại Việt: Rắn mà không giòn, nhu mà không hèn, nhường mà không mất, kính mà không thẹn, nhịn mà không thua. Là nhà văn hóa - tư tưởng, ông có công cắm mốc cho nền văn học thành văn nước nhà viết bằng chữ Nôm, với những tác phẩm truyền đời. Hơn thế, ông còn là ngọn cờ đầu trong công cuộc giáo hóa con người, bồi đắp nền thuần phong mĩ tục, thực hiện sống hòa giải và yêu thương, vững bước và kiên gan cách tân Phật pháp, với lời tuyên bố hào hùng và có sức lay động muôn người, muôn thế hệ Việt Nam: "Xã tắc hai phen chồn ngựa đá/ Non sông ngàn thuở vững âu vàng".

Về đời đi tu, năm 1293, xuất gia hoằng pháp, ông là nhà cách tân Phật pháp vĩ đại trong thế kỷ XIII - khai mở dòng thiền Trúc Lâm - Yên Tử thuần Việt, giáo hóa con người theo hướng tự hoàn thiện, gắn kết đạo - đời theo hướng nhập thế tích cực "Vui đạo giữa đời thường", Phật trong Tâm; tinh giản đường tu, giác ngộ cõi phúc lạc, tìm thấy niết bàn ngay nơi trần thế, chống mê tín dị đoan... Trên lĩnh vực tinh thần - tôn giáo, Trần Nhân Tông có nhiều đóng góp cho sự phát triển Phật giáo Việt Nam. Ông là nhà tư tưởng lớn đã vượt qua thời đại mình và để lại nhiều dấu ấn sâu sắc trong lịch sử tư tưởng Việt Nam.

Tất cả những vấn đề được nhìn nhận qua các tham luận chính tại Hội thảo đã khẳng định hình ảnh cao trọng và ngời sáng không chỉ thuộc về Trần Nhân Tông và thời đại, mà chính là của tâm hồn Việt Nam, trí tuệ Việt Nam, nhân cách Việt Nam, vị thế Việt Nam. Đạo Phật Trần Nhân Tông, con đường Phật Thiền chính pháp Trần Nhân Tông chính là đạo Phật Việt Nam, là con đường chấn hưng Phật giáo Việt Nam, góp phần đắc lực vào hành trình phát triển đúng hướng của Phật giáo, nhằm xây dựng một đời sống ngay lành, ổn định cho mỗi con người, mỗi gia đình và toàn xã hội, trực chỉ vị thế dân tộc Việt Nam, nơi chốn "Cố hương" để tìm về của số đông người trên thế gian nà.

Các nhà nghiên cứu đều thống nhất rằng: Trong đời sống hiện nay, vẫn cần nhìn nhận thêm những ảnh hưởng của cái “Tâm” Phật giáo - cả những ảnh hưởng tích cực lẫn những hạn chế nhất định. Tinh thần Phật tại Tâm của Trần Nhân Tông và “Con đường chính pháp” của ông cần được thế hệ trẻ hôm nay tiếp cận từ triết lý “Vui đạo giữa đời thường”, đề cao khát vọng cống hiến, trách nhiệm công dân, tinh thần sống hữu ích cho đất nước, xây dựng đời sống cá nhân (qua đó và cùng với đó) là đời sống xã hội trong sáng, tốt đẹp hơn...

*Lễ giỗ Phật hoàng lần thứ 703 được tổ chức trọng thể vào sáng 25/11/2011 (tức mùng 1 tháng 11 Tân Mão) tại Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.


HN (tổng hợp)

Theo: dangcongsan.vn

FaceBook   



BÌNH LUẬN (1) Danh sách bình luận tự cập nhật sau mỗi 30 giây. Bạn không cần ấn F5.

  • Mr.Comment (08:59 - Ngày 27.11.2011)

    không thấy ảnh pt

     
Trang 1 / 1

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN

Họ và tên: (cần phải nhập)
Địa chỉ:
Email: (không hiện lên trang)
Điện thoại: (không hiện lên trang)
Bình luận từ 10 đến 4000 ký tự
Back to Top

Đang tải...
Đang tải...
Đang tải...